چند همسری

بنام خدا<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

داشتن چند همسر یکی از رسوم باستانیست که در بسیاری از جوامع بشری یافت میشود.کتاب مقدس چند همسری را محکوم نمیکند مثلا عنوان میکند که  حضرت داوود  زنان و همسران صیغه ای زیادی داشته ( دوم ساموئل 5:13)

در اروپا نیز چند همسری تا قرن 16 رواج داشته است در انجیل نیز هیچ آیه ای مبنی بر تحریم چند همسری دیده نمیشود.

و اما ایات قران در این زمینه :

 اموال يتيمان را به آنها بدهيد و اموال بد (خود) را، با اموال خوب (آنها) عوض نكنيد و اموال آنان را همراه اموال خودتان (با مخلوط كردن يا تبديل نمودن) نـــــخوريد، زيرا اين گــــــناه بزرگى است. نساء- (2)

و اگر مى‏ترسيد كه (بهنگام ازدواج با دختران يتيم،) عدالت را رعايت نكنيد، (از ازدواج با آنان، چشم‏پوشى كنيد و) با زنانیکه میپسندید ازدواج نمائيد، دو يا سه يا چهار همسر و اگر مى‏ترسيد عدالت را (درباره همسران متعدد) رعايت نكنيد، تنها يك همسر بگيريد، و يا از زنانى كه مالك آنهائيد استفاده كنيد، اين كار، از ظلم و ستم بهتر جلوگيرى مى‏كند.نساء- (3)

 در  آیات فوق  دو موضوع مطرح میشود ابتدا ازدواج با دختران یتیم و در پی ان تعدد زوجات نیز بیان میگردد.

در زمان جاهلیت بخاطر جنگها و خونریزیهای بیرویه،  یتیم زیاد بود. بزرگان عرب دختران بدون پدر را با هرچه که داشتند  تحت سرپرستی میگرفتند و  با انها ازدواج میکردند و  اموال انها را با اموال خود مخلوط میکردند و میخوردند و  در این عمل نتنها رعایت عدالت را نمیکردند بلکه گاه میشد بعد از اتمام اموالشان انها را طلاق داده و رها میکردند خداوند از  این رسم زشت و ظلم فاحش نهی نمود و در خصوص خوردن مال یتیمان نهی خود را شدید تر کرد.

در ایات فوق خداوند میفرماید اگر میترسید در صورت ازدواج با یتیمان نتوانید انها را همتراز با زنان خانواده دار قبول کنید و در نتیجه کم کم عدالت را فراموش کنید پس اموالشان را بخودشان بدهید و از ازدواج با انها صرف نظر کرده و با زنان دیگری که میپسندید ازدواج کنید . و سپس تعداد زنانی که میتوان با انها ازدواج کرد بیان میدارد با دو یا سه یا چهار .

عده قلیلی  معتقدند معنی این ایه اینست که اگر مرد بتواند از نظر مالی بین زنان عدالت برقرار کند با بیش از چهار  زن هم میتواند ازدواج کند " با زنانیکه میپسندید ازدواج نمائيد، دو يا سه يا چهار ( و یا بیشتر)" ولی اکثریت  معتقدند اگر منظور این بود خداوند میفرمود با هرچند زن که میخواهید از دواج کنید و دیگر دلیلی بر ذکر عدد نبود پس معنی ایه اینگونه است : " با زنانیکه میپسندید ازدواج نمائيد، (با) دو يا سه يا چهار ( ونه بیشتر)"

دسته سومی هم وجود دارند که معتقدند خداوند چند همسری را ممنوع کرده . این عده به ایه ای در همین سوره استناد میکنند:

شما هرگز نمى‏توانيد  در ميان زنان، عدالت برقرار كنيد، هر چند كوشش نماييد ولى تمايل خود را بكلى متوجه يك طرف نسازيد كه ديگرى را بصورت زنى كه شوهرش را از دست داده درآوريد و اگر راه صلاح و پرهيزگارى پيش گيريد، خداوند آمرزنده و مهربان است. نساء- (129)

این عده معتقدند از انجا که خداوند در ایه سوم فرموده " اگر مى‏ترسيد عدالت را (درباره همسران متعدد) رعايت نكنيد، تنها يك همسر بگيريد " ، با توجه به ایه 129 که میفرماید  " شما هرگز نمى‏توانيد در ميان زنان، عدالت برقرار كنيد"  پس این  معنی برداشت شود که با بیش از یک زن ازدواج نکنید. ولی  این نتیجه گیری نمیتواند صحیح باشد  چرا که بعد از ان میفرماید : "تمايل خود را بكلى متوجه يك طرف نسازيد كه ديگرى را بصورت زنى كه شوهرش را از دست داده درآوريد" و اگر منظور ممنوع کردن ازدواج با بیش از یک زن بود دیگر دلیلی نداشت که سخن از زن دیگر بمیان اید و بگوید ديگرى را  با بی عدالتی مانند  زنى شوهر از دست داده درنیاوريد.

و لی با توجه به ایه ماقبل ایه 129، معنی دیگری برداشت میشود :

و اگر زنى، از ناسازگاری يا رویگردانی شوهرش، بيم داشته باشد، مانعى ندارد با هم صلح كنند  و صلح، بهتر است; اگر چه مردم بخل مى‏ورزند. و اگر نيكى كنيد و پرهيزگارى پيشه ، خداوند به آنچه انجام مى‏دهيد، آگاه است . (128)

پس میتوان نتیجه گرفت با توجه به اینکه در ایه 128 در مورد رفتار شوهر صحبت کرده ، در ایه 129 که میفرماید" شما هرگز نمى‏توانيد در ميان زنان، عدالت برقرار كنيد"  منظور از  برقراری عدالت، عدالت از نظر محبت قلبى است . منظور  اینست که  مردان هرچه تلاش کنند از نظر تمایل و محبت  قلبی نمیتوانند بین همسران با عدالت رفتار کنند و ناخوداگاه ممکن است بیکی بیشتر از دیگری علاقمند باشند پس بهتر است برای جلوگیری از طلاق بگونه ای با هم کنار بیایند .

 ولی در آیه 3 اینگونه برداشت میشود که  منظور از  رعایت عدالت ، عدالت در تقسیم مال و اموال و مادیات میباشد . چراکه قبل از آن به نخوردن مال یتیمان سفارش شده بود .

نتیجه گیری :

 خداوند  هیچ گاه چند همسری  را منع نکرده  و از لحاظ منطقی هم نمیشود چند همسری را منع کرد چرا که همواره شرایط مکانی و زمانی متفاوتی وجود دارد .مثلا در بیشتر جوامع بشری تعداد افراد مونث بسیار بیشتر از افراد مذکر است .در آمریکا تعداد زنان 8 ملیون نفر از مردان بیشتر است در این جوامع امکان دارد که یک زنبا ازدواج مجدد همسرش مخالف نباشد و یا زنی که قدرت باروری ندارد بازدواج همسرش رضایت میدهد . اسلام تعداد همسران را از بی نهایت به چهار عدد  محدود کرد . با توجه به ایات فوق در واقع ما میتوانیم اینگونه برداشت کنیم که داشتن بیش از یک  همسر (تا چهار همسر) آزاد میباشد ولی  خداوند بطور غیر مستقیم در قران عواقب داشتن چند همسر یعنی- عدم توانایی در برقراری عدالت- را گوشزد کرده و تصمیم گیری را بعهده بندگان خویش گذارده.

/ 0 نظر / 16 بازدید